Türkiye Hazır Beton Birliği tarafından yayımlanan 2024 yılı sektör raporu, inşaat sektörünün temel yapı taşı olan hazır beton üretimindeki gelişmeleri ve geleceğe yönelik öngörüleri ortaya koydu. Rapor, ekonomik dalgalanmalar ve yapısal dönüşümlerin sektöre etkilerini detaylı verilerle analiz ediyor.
Hazır Beton Sektöründe 2024 Değerlendirmesi
Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) tarafından yayımlanan 2024 yılı sektör raporu, inşaat ve yapı sektörünün en kritik bileşenlerinden biri olan hazır betonun güncel durumunu kapsamlı biçimde ortaya koydu. Rapora göre, hazır beton üretimi 2023 yılına kıyasla sınırlı bir artış gösterdi. Ancak sektörde yaşanan maliyet baskıları, finansmana erişim sorunları ve talep daralması gibi faktörler, büyümeyi sınırlayan temel unsurlar olarak öne çıktı.
Rapor, sektörün hem arz hem de talep tarafında ciddi dönüşüm geçirdiğine dikkat çekiyor. Özellikle yeşil dönüşüm ve dijitalleşme ekseninde yeni çözümlerin hız kazandığı vurgulanıyor.
Üretim Verileri ve Ekonomik Etkiler
2024 raporuna göre Türkiye’de yıllık ortalama hazır beton üretimi yaklaşık 110 milyon metreküp seviyelerinde gerçekleşti. Bu rakam, Türkiye’yi Avrupa’da hazır beton üretiminde lider konumda tutmaya devam ediyor. Ancak üretim rakamları bölgesel olarak farklılık gösterdi.
En yüksek üretim artışı görülen bölgeler:
- Marmara Bölgesi
- İç Anadolu Bölgesi
- Ege Bölgesi
Beton üretimi; konut, altyapı ve endüstriyel yapı projelerindeki ivmeye doğrudan bağlı olarak şekillendi. 2024 yılında kentsel dönüşüm projeleri, deprem bölgesindeki yeniden yapılanma süreçleri ve kamu yatırımları üretim hacmini doğrudan etkiledi.
Maliyet Baskısı Sektörü Zorluyor
Sektördeki en büyük sorunlardan biri artan maliyetler oldu. Özellikle çimento, agrega, akaryakıt ve iş gücü gibi girdilerde yaşanan fiyat artışları, hazır beton üreticilerinin kâr marjlarını önemli ölçüde daralttı. Ayrıca döviz kurlarındaki dalgalanmalar ve enflasyonist baskılar da maliyetleri yukarı çekti.
Türkiye Hazır Beton Birliği, bu duruma dikkat çekerek sürdürülebilir üretim için sektöre özel destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Vurgusu
2024 yılı raporunda, çevresel sürdürülebilirlik konusuna özel bir başlık ayrıldı. Karbon ayak izini azaltmaya yönelik teknolojilerin kullanımının teşvik edilmesi, çevre dostu üretim modellerine geçiş ve geri dönüştürülebilir beton kullanımının artırılması sektörün geleceği açısından kritik görülüyor.
Rapor, çevre dostu üretim konusundaki temel önerileri şu başlıklarla sıralıyor:
- Enerji verimliliği yüksek beton tesislerinin desteklenmesi
- Alternatif yakıt ve hammadde kullanımının yaygınlaştırılması
- Karbon salınımı düşük üretim süreçlerinin teşvik edilmesi
- Yeşil bina sertifikasyon sistemleriyle entegrasyon sağlanması
Bu kapsamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile iş birliğinin artırılması öneriliyor.
İstihdam ve Eğitim Alanında Gelişim Gerekiyor
Hazır beton sektörü, doğrudan ve dolaylı olarak yüz binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Ancak kalifiye iş gücüne erişim konusunda yaşanan sorunlar, sektörde verimlilik ve kalite açısından zorluklar yaratıyor.
Raporda şu konulara dikkat çekildi:
- Teknik personel açığı
- Mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğunun denetlenmemesi
- Eğitim ve sertifikasyon programlarının yetersizliği
Bu bağlamda, Mesleki Yeterlilik Kurumu ve üniversitelerle yapılacak ortak eğitim projeleri ile iş gücü kalitesinin artırılması hedefleniyor.
Sektörel Beklentiler ve 2025’e Yönelik Projeksiyonlar
Raporda, 2025 yılına yönelik pozitif ancak temkinli beklentiler yer alıyor. Faiz oranlarının dengelenmesi, inşaat sektöründe beklenen canlanma ve kamu projelerine ayrılan bütçenin artırılması, beton üretimini doğrudan etkileyebilecek temel faktörler arasında.
Ayrıca teknolojik dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte;
- Beton kalitesinin sensörlerle takip edildiği akıllı sistemlerin yaygınlaşması
- Lojistik süreçlerde dijital takip sistemlerinin uygulanması
- E-fatura, e-irsaliye gibi dijitalleşme çözümlerinin sektörde standart haline gelmesi
gibi yeniliklerin yaygınlaşması bekleniyor.